SETIAP kali hujan lebat dan angin kencang melanda, rakyat di bandar-bandar besar Malaysia mula berdepan satu ketakutan yang semakin biasa — pokok tumbang.
Kali ini di Georgetown, dua kereta rosak teruk selepas dihempap pokok di Jalan Kota Emas, Lorong Seremban.
Mujur tiada mangsa cedera. Tetapi sampai bila kita mahu terus bergantung kepada nasib?
Isunya bukan lagi terpencil. Kejadian pokok tumbang kini semakin kerap dilaporkan di merata tempat.
Sedikit ribut, sedikit hujan lebat, pokok pun rebah. Kereta rosak, jalan terhalang, harta benda musnah, malah ada kes sehingga meragut nyawa.
Soalnya, adakah ini benar-benar soal cuaca semata-mata, atau kita sebenarnya sedang menanggung akibat daripada perancangan bandar yang tempang sejak sekian lama?
Menanam pokok di bandar memang nampak cantik.
Ia memberi teduhan, mengurangkan haba dan menceriakan landskap.
Tetapi pokok di bandar bukan sekadar hiasan.
Ia memerlukan penyelenggaraan berkala, pemeriksaan akar, dahan, kestabilan tanah dan risiko struktur.
Jika pokok hanya ditanam untuk nampak hijau di atas kertas, tanpa pelan penyelenggaraan yang serius, akhirnya ia bertukar menjadi ancaman kepada orang awam.
Di sinilah timbul persoalan lebih besar.
Mengapa kita bersungguh-sungguh mahu “menghijaukan” bandar dengan pokok-pokok besar, sedangkan pada masa sama kawasan hutan sebenar terus mengecil akibat pembalakan, pembangunan dan ladang komersial?
Negara kehilangan benteng hijau semula jadi, kemudian cuba menggantikannya dengan landskap bandar yang tidak sesuai, tidak seimbang dan kadangkala tidak selamat.
Ini bukan bermaksud semua pokok besar di bandar perlu ditebang habis-habisan. Itu juga bukan penyelesaian bijak.
Bandar tanpa pokok akan menjadi lebih panas, keras dan tidak mesra manusia.
Namun apa yang lebih penting ialah memilih pokok yang sesuai, di lokasi yang sesuai, dengan kaedah pemantauan yang betul.
Pokok yang salah, ditanam di kawasan sempit, atas tanah yang tidak stabil, berhampiran kabel, jalan sibuk atau kawasan parkir padat hanya menunggu masa untuk mencetuskan bencana.
Pihak berkuasa tempatan tidak boleh lagi sekadar bertindak selepas pokok tumbang. Pendekatan reaktif sudah tidak memadai.
Apa yang diperlukan ialah audit besar-besaran terhadap pokok berisiko tinggi di bandar, pangkasan berkala yang telus, pangkalan data pokok lama, serta garis panduan lebih tegas bagi pemilihan spesies dan lokasi penanaman.
Rakyat tidak patut dibiarkan menunggu tragedi demi tragedi sebelum tindakan diambil.
Dalam masa sama, negara perlu jujur tentang matlamat alam sekitar.
Jika benar mahu mengekalkan keseimbangan ekologi, keutamaan sepatutnya diberi kepada perlindungan hutan semula jadi, bukan sekadar menebus kehilangan itu dengan projek penanaman kosmetik di kawasan bandar.
Hutan luas ialah paru-paru sebenar negara.
Pokok bandar pula hanya pelengkap — bukan pengganti.
Kes di Georgetown ini mungkin tidak meragut nyawa, tetapi ia tetap satu amaran.
Hari ini dua kereta rosak. Esok mungkin motosikal, pejalan kaki, atau sebuah keluarga yang sedang melalui jalan sama.
Sampai bila masalah ini mahu dianggap perkara biasa?
Sudah tiba masanya kerajaan tempatan, pemaju dan perancang bandar berhenti melihat pokok sebagai elemen hiasan semata-mata.
Dalam bandar, pokok juga boleh menjadi liabiliti jika diurus secara sambil lewa. Rakyat berhak kepada bandar yang hijau, tetapi dalam masa sama selamat.
Kesimpulannya, masalah pokok tumbang tidak akan berakhir selagi kita gagal membezakan antara kehijauan yang bijak dengan kehijauan yang sekadar cantik di mata.
Malaysia perlukan hutan yang dipelihara, bandar yang dirancang rapi, dan pokok yang diurus secara bertanggungjawab — bukan sekadar slogan hijau yang akhirnya menyusahkan rakyat.
