Oleh Aisyah Nabilah Binti Akmar Hisham
KUALA LUMPUR – Industri aeroangkasa Malaysia yang suatu ketika dahulu dilihat sebagai antara yang paling berpotensi di Asia Tenggara kini berdepan cabaran serius, khususnya dalam pengurusan rantaian bekalan, sekali gus menimbulkan persoalan mengenai daya saing jangka panjang sektor tersebut.
Isu seperti kelewatan penghantaran, kekurangan tenaga kerja mahir, tekanan kewangan dalam kalangan syarikat pembuatan pesawat tempatan serta pelaksanaan dasar yang tidak konsisten terus membebani operasi harian, terutamanya bagi pembekal peringkat Tier-2 dan Tier-3.
Gangguan ini bukan sekadar menjejaskan jadual dalaman syarikat, malah turut memberi kesan langsung kepada reputasi Malaysia sebagai pembekal kepada pengeluar peralatan asal (OEM) global seperti Airbus dan Boeing.
Antara masalah paling ketara ialah kelewatan penghantaran bahan guna habis dan peralatan khas.
Dalam industri aeroangkasa yang beroperasi dengan sistem pengeluaran bersepadu, ketiadaan satu komponen sahaja boleh menghentikan keseluruhan barisan pemasangan.
Situasi ini meletakkan tekanan besar kepada pasukan pengeluaran untuk memenuhi sasaran penghantaran dan keperluan kualiti yang ketat.
Namun, pemain industri menjelaskan bahawa kelewatan tersebut tidak semestinya berpunca daripada kelemahan perancangan.
Sebaliknya, banyak syarikat tempatan beroperasi dengan kekangan kewangan, kekurangan tenaga kerja dan proses lama yang tidak lagi sesuai dengan keperluan program aeroangkasa moden.
Masalah aliran tunai turut menjejaskan keupayaan syarikat mendapatkan bahan asas tepat pada masanya, sekali gus mencetuskan kesan berantai dalam rantaian pengeluaran
Dalam masa sama, isu keupayaan tenaga kerja terus menjadi cabaran utama.
Walaupun Malaysia mempunyai jurutera dan juruteknik yang berpotensi, keperluan terhadap latihan yang lebih sejajar dengan keperluan industri semakin mendesak.
Bidang seperti jaminan kualiti, pembuatan komposit serta perancangan pengeluaran dan rantaian bekalan lanjutan kini menjadi keperluan asas selari dengan peningkatan piawaian global.
Tanpa pelaburan berterusan dalam aspek ini, pembekal tempatan berisiko ketinggalan berbanding pesaing antarabangsa.
Tekanan kewangan turut memberi kesan kepada kestabilan operasi.
Dalam beberapa kes, syarikat berdepan isu pembayaran gaji yang lewat serta kesukaran mengekalkan tenaga kerja mahir, sekali gus menjejaskan produktiviti dan moral pekerja.
Walaupun berdepan pelbagai cabaran, industri aeroangkasa Malaysia masih mempunyai ruang untuk diperkukuhkan.
Antara langkah yang dilihat kritikal ialah pendigitalan pengurusan rantaian bekalan melalui penggunaan sistem penjejakan masa nyata, ERP, MRP dan analitik ramalan bagi mengurangkan kebergantungan kepada pendekatan reaktif.
Pembangunan tenaga kerja secara berterusan melalui kerjasama lebih erat antara industri, institusi latihan dan universiti turut dilihat penting bagi memastikan bakat tempatan kekal relevan dengan keperluan sebenar industri.
Selain itu, kestabilan dasar serta sokongan bersasar kepada perusahaan kecil dan sederhana (PKS) perlu dipertingkatkan bagi memberi keyakinan kepada pemain industri untuk melabur dalam automasi, sistem digital dan pensijilan antarabangsa.
Malaysia telah menggariskan hala tuju industri melalui Pelan Induk Aeroangkasa 2030.
Namun, penganalisis berpandangan kejayaan pelan tersebut bergantung kepada pelaksanaan yang lebih kukuh di peringkat operasi, khususnya melibatkan SME yang menjadi tulang belakang rantaian bekalan.
Dengan pemulihan permintaan global terhadap pesawat, industri berpandangan inilah masa paling sesuai untuk memperkukuh ketahanan rantaian bekalan dan mengukuhkan semula kedudukan Malaysia sebagai pemain yang dipercayai dalam industri aeroangkasa global.
Tentang Penulis
Aisyah Nabilah Binti Akmar Hisham merupakan graduan kelas pertama Universiti Tun Hussein Onn Malaysia (UTHM) dalam bidang Ijazah Sarjana Muda Teknologi Kejuruteraan (Pembuatan Pesawat) dengan Kepujian. Beliau memiliki Lesen Juruterbang Rekreasi (RPL) dan kini sedang meneruskan latihan penerbangan profesional di Melbourne, Australia, bagi mendapatkan Lesen Juruterbang Komersial (CPL), Multi-Engine Instrument Rating (MEIR) dan Instrument Rating (IR).
