DAKWAAN SERBAN SULTAN MUHAMMAD AL-FATIH ADALAH KAIN KAFAN TIDAK BENAR — PAKAR SEJARAH
Oleh Mynewshub
KUALA LUMPUR, 23 November 2025 — Tular di media sosial dakwaan bahawa serban besar yang dipakai Sultan Muhammad al-Fatih — tokoh tersohor Uthmaniyyah yang menawan Kota Konstantinopel — sebenarnya dibuat daripada kain kafan beliau sendiri dan dibawa ke mana-mana sebagai peringatan tentang kematian.
Namun, semakan sejarah mendapati dakwaan itu tidak mempunyai asas dan tidak disokong oleh mana-mana sumber rasmi Kesultanan Uthmaniyyah.
Menurut rekod sejarah oleh sejarawan Uthmaniyyah seperti Tursun Beg, Kritovoulos, Ibn Kemal dan catatan istana Topkapi, serban yang dipakai al-Fatih adalah jenis “mücevveze”, iaitu serban besar yang menjadi lambang kebesaran sultan dan identiti politik kerajaan.
Pakar sejarah Islam Turki, Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma, turut menegaskan bahawa tiada catatan mengenai mana-mana sultan Uthmaniyyah memakai kain kafan sebagai serban.
> “Serban besar itu adalah simbol status pemerintah. Setiap sultan memakai serban mengikut protokol istana, bukan daripada kain kafan,” katanya dalam satu wawancara terdahulu.
Serban besar yang diletakkan pada makam Sultan al-Fatih di Istanbul pula adalah replika serban rasmi sultan, bukan kain kafan sebenar. Tradisi meletakkan serban simbolik di atas makam sultan telah diamalkan ratusan tahun dalam Kesultanan Uthmaniyyah sebagai tanda penghormatan.
MUCEVVEZE: TRADISI ISTANA, BUKAN SIMBOL KAFAN
Sejarawan Uthmaniyyah menjelaskan, serban sultan direka besar atas beberapa faktor:
• Lambang martabat tertinggi dalam hierarki istana
• Fesyen istana yang berkembang sejak era Sultan Bayezid I
• Identiti politik, membezakan sultan dan orang kebanyakan
• Fungsi ketenteraan, kerana sesetengah serban direka untuk dipakai bersama helm ringan
Selain itu, dakwaan bahawa al-Fatih memakai kafan untuk mengingatkan diri tentang kematian juga tidak disebut dalam mana-mana manuskrip sejarah atau wasiat rasmi sultan tersebut.
HADIS PEMBUKAAN KONSTANTINOPLE
Hadis yang sering dikaitkan dengan al-Fatih mengenai pembukaan Konstantinopel memang wujud dalam Riwayat Ahmad, namun statusnya diperdebatkan dalam kalangan ulama — ada yang menilainya hassan, dan ada yang menilainya daif.
Namun secara sejarah, Sultan Muhammad al-Fatih tetap diiktiraf sebagai salah seorang tokoh ketenteraan dan pentadbir paling berpengaruh dalam dunia Islam.
KESIMPULAN: DAKWAAN ADALAH MITOS MODEN
Semakan Mynewshub mendapati dakwaan bahawa serban al-Fatih adalah kain kafan beliau sendiri merupakan mitos moden yang tidak mempunyai sandaran sejarah.
Serban besar itu adalah sebahagian daripada protokol dan tradisi istana Uthmaniyyah, bukan simbol kafan atau tindakan peribadi sultan. -MYNEWSHUB
